Τα “λάθη” Ελλάδας-Κύπρου για την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων

Εάν οι παράνομες έρευνες της Τουρκίας αποδώσουν, θα στερήσουν την Ελλάδα από τη δυνατότητα δημιουργίας νέου σημαντικού ορυκτού πλούτου υδρογονανθράκων (κυρίως φυσικού αερίου) που σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις θα μπορούσε να είναι της τάξης του $1 τρισεκατομμυρίου ακαθάριστης αξίας σε ορίζοντα 35ετίας.

Αυτό αναφέρει σε συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο» ο Δρ Ηλίας Κονοφάγος, που τονίζει πως αυτός είναι ένας φόβος της Άγκυρας, δηλαδή ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να καταστεί ισχυρή οικονομικά αλλά και αμυντικά.

Ο Δρ Κονοφάγος σημειώνει πως με δεδομένη την τουρκική επιθετικότητα υφαρπαγής θαλάσσιων ερευνητικών περιοχών ορυκτού πλούτου υδρογονανθράκων με παράνομες διαδικασίες Ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όλες οι ελεύθερες διαθέσιμες θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδος θα έπρεπε να είχαν ήδη παραχωρηθεί σε ξένους επενδυτές κατά προτίμηση Ευρωπαίους. Αυτό, ωστόσο, δεν έγινε, για γραφειοκρατικούς, όπως επισήμανε, λόγους.

Ο Δρ Κονοφάγος από το 2010 σημείωνε ότι η μη δημιουργία διμερούς Ελληνοκυπριακής συμφωνίας κατάρτισης ΑΟΖ μεταξύ των δύο Κρατών θα οδηγούσε σε σημαντικές περιπέτειες. Είχε δε προτείνει και σχετικούς χάρτες. Αυτό, όμως, το ζήτημα ακόμη εκκρεμεί.

– Έχετε αναφέρει πως παρά τα όσα διαδραματίζονται στη θαλάσσια της Κρήτης από την Τουρκία- διά του καθεστώτος της Τρίπολης, οι συμβάσεις επενδύσεων για τα υποθαλάσσια κοιτάσματα φυσικού αερίου της Κρήτης των εταιρειών ΕxxonMobil, Total και ΕΛΠΕ εξακολουθούν να προχωρούν με αργό ρυθμό στους διαδρόμους της ελληνικής γραφειοκρατίας. Είναι πολιτικοί οι λόγοι;

– Στην Εικ.1 αναφέρονται με πράσινο και μπλε σκούρο χρώμα οι περιοχές που παραχωρήθηκαν σε Εταιρείες για επενδύσεις εξορύξεων. Οι περιοχές 1,2,3,4 & 5 δεν έχουν ακόμη προκηρυχθεί σε διαγωνισμό για υποβολή προσφορών.

Με δεδομένη την Τουρκική επιθετικότητα υφαρπαγής θαλάσσιων ερευνητικών περιοχών ορυκτού πλούτου υδρογονανθράκων με παράνομες διαδικασίες Ελληνικής υφαλοκρηπίδας όλες οι ελεύθερες διαθέσιμες θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδος θα έπρεπε να είχαν ήδη παραχωρηθεί σε ξένους επενδυτές κατά προτίμηση Ευρωπαίους.

Αυτό όμως δεν κατέστη δυνατόν για ιδιαίτερους κατά τη γνώμη μας γραφειοκρατικούς λόγους και όχι πολιτικούς λόγους. Συγκεκριμένα ο Ελληνικός Νόμος Υδρογονανθράκων είναι αρκετά ευέλικτος προβλέποντας τη δυνατότητα μέσα σε 8 μήνες από την ημερομηνία της προκήρυξης γεωτεμαχίων ο Αρμόδιος Υπουργός Ενέργειας να μπορεί να καταρτίσει, να διαπραγματευτεί και να επικυρώσει με την υπογραφή του την Σύμβαση Παραχώρησης προς έρευνα και εκμετάλλευση κοιτασμάτων. Στην πράξη αντί να ακολουθηθεί όμως η παραπάνω ευέλικτη διαδικασία του Νόμου Υδρογονανθράκων όλοι οι αρμόδιοι υπουργοί Ενέργειας προτίμησαν -για λόγους «ασφαλείας»- να μην επικυρώνουν με την υπογραφή τους τις σχετικές Συμβάσεις Παραχωρήσεων αλλά καθ΄ υπέρβαση του Νόμου των Υδρογονανθράκων να επικυρώνουν της Συμβάσεις Εξορύξεων μέσω της ψήφισης τους από τη Βουλή των Ελλήνων. Ως εκ τούτου όπως συνέβη και με τις Συμβάσεις της Κρήτης αυτές επικυρώθηκαν από την Ελληνική Κυβέρνηση μετά από τρεισήμισι χρόνια από την προκήρυξη των σχετικών γεωτεμαχίων αντί να επικυρωθούν εντός 8 μηνών!

– Φαίνεται πως στην περιοχή υπάρχουν πλούσια κοιτάσματα. Τι θα συμβεί εάν οι παράνομες έρευνες της Τουρκίας αποδώσουν; Κυρίως αυτές που θα βρίσκονται στην ελληνική θαλάσσια περιοχή;

– Εάν οι παράνομες Έρευνες της Τουρκίας αποδώσουν απλά θα στερήσουν την Ελλάδα από τη δυνατότητα δημιουργίας νέου, σημαντικού Ορυκτού Πλούτου υδρογονανθράκων (κυρίως Φυσικού αερίου) που σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις θα μπορούσε να είναι της τάξης του $1 τρισεκατομμυρίου ακαθάριστης αξίας σε ορίζοντα 35ετίας. Αυτό φοβάται η Τουρκία δηλ. ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να καταστεί ισχυρή οικονομικά αλλά και αμυντικά.

– Έχουμε παρακολουθήσει τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ να αναστέλλουν – προσωρινά όπως έχει αναφερθεί- το ενεργειακό τους πρόγραμμα. Μπορεί να δούμε αυτό το σκηνικό να επαναλαμβάνεται και με εταιρείες που έχουν συμβάσεις με το ελληνικό κράτος;

– Βεβαίως το σκηνικό αναστολής επενδύσεων που αναφέρεται έχει ήδη προκύψει και στην Ελλάδα όπου η Εταιρεία Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. στον Πατραϊκό κόλπο έχει ζητήσει παράταση και προσωρινή αναστολή πραγματοποίησης επενδύσεων. Το ίδιο αναμένεται σύντομα να συμβεί και με όλες τις άλλες εταιρείες πετρελαίου που δραστηριοποιούνται ήδη στην Ελλάδα. Ο αγώνας της Κύπρου και της Ελλάδος τώρα -λόγω της κατάρρευσης των τιμών υδρογονανθράκων που προέκυψαν από τον «Κορωνοϊό» είναι να κρατήσουν τους επενδυτές στη χώρα -χάρις σε σχετικά συμβατικά επενδυτικά κίνητρα- ώστε να μην αφήσουν τις πετρελαϊκές εταιρείες να αποχωρήσουν αναζητώντας την τύχη τους σε άλλες περιοχές του κόσμου.

– Το ερώτημα που τίθεται συχνά είναι πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την τουρκική επιθετικότητα. Εσείς έχετε απάντηση;

– Η μόνη δυνατή αποτελεσματική απάντηση είναι η δημιουργία ισχυρών συμμαχιών με τρίτες χώρες που έχουν ίδια συμφέροντα με εμάς αυτή την κρίσιμη στιγμή στην Ανατ. Μεσόγειο.

Οι χώρες αυτές θα μπορούσαν μεταξύ άλλων να είναι η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η πλευρά Χαφτάρ της Δυτικής Λιβύης, η Γαλλία σε συνδυασμό με την Κύπρο και Ελλάδα. Εκτός από τα παραπάνω θα πρέπει να προβούμε σε διμερείς οριοθετήσεις ΑΟΖ το συντομότερο δυνατόν με την Κύπρο, Αίγυπτο, Ιταλία αλλά και τη Δυτική Λιβύη του Χαφτάρ και να παραχωρήσουμε επί πλέον θαλάσσιες ερευνητικές περιοχές σε μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες τρίτων φιλικών Κρατών προς την Ελλάδα και Κύπρο ώστε μαζί τους να διαθέτουμε κοινά οικονομικά συμφέροντα στην περιοχή!.

– Είναι αναγκαίο να καθορίσουν ΑΟΖ Ελλάδα και Κύπρος;

Από το 2010 είχαμε με δημοσιεύσεις και με συνεντεύξεις μας επισημάνει ότι η μη δημιουργία διμερούς Ελληνοκυπριακής συμφωνίας κατάρτισης ΑΟΖ μεταξύ των δύο Κρατών θα οδηγούσε σε σημαντικές περιπέτειες. Αυτό το αναφέραμε πριν η Τουρκία δημοσιεύσει τις πρώτες παραχωρήσεις θαλάσσιων οικοπέδων το 2011 νότια του Καστελόριζου. Είχαμε δε προτείνει με σχετικούς χάρτες στην Κυπριακή τηλεόραση να αναλάβουν η Ελλάδα και η Κύπρος να προκηρύξουν με χάρτες «Κοινό Ελληνοκυπριακό θαλάσσιο Οικόπεδο» στα θαλάσσια όριά τους της ΑΟΖ Νότια του Καστελόριζου! Είχαμε επίσης επισημάνει ότι το κοινό Ελληνοκυπριακό οικόπεδο θα έπρεπε να συμπεριελάβει το Κυπριακό ελεύθερο οικόπεδο 4 για το οποίο δεν είχε ενδιαφερθεί κανένας επενδυτής διότι όταν προκηρύχτηκε σε διαγωνισμό ήταν πολύ μικρό σε μέγεθος και βρίσκονταν σε μεγάλο θαλάσσιο βάθος και έπρεπε να γίνει πολύ μεγαλύτερο για να γίνει ελκυστικό στους Επενδυτές (Εικ.2).

– Οι χαμηλές τιμές του φυσικού αερίου και πετρελαίου επηρεάζουν τα ενεργειακά προγράμματα. Αυτό πόσο θα κρατήσει; Μπορεί να οδηγήσει σε αναθεώρηση των ενεργειακών τους προγραμμάτων;

– Η δικιά μας εντύπωση είναι ότι η κοροναϊκή κρίση θα μπορούσε να διαρκέσει τουλάχιστον ένα εξάμηνο οπότε είναι πολύ πιθανό να έχουμε στη συνέχεια μια σημαντική οικονομική ύφεση με τιμές πετρελαίου της τάξης των $20 με $35/βαρέλι για τουλάχιστον μία 3ετία. Με δεδομένο ότι οι χώρες μας εισάγουν σήμερα το σύνολο των ενεργειακών αναγκών τους σε υδρογονάνθρακες οι χαμηλές τιμές ευνοούν βεβαίως την εγχώρια οικονομία αλλά μετά από μία παρατεταμένη κρίση σύντομα θα υπάρξει επιτακτική ανάγκη να δημιουργηθεί νέος Εγχώριος Πλούτος ώστε να αντιμετωπισθεί η φτώχεια που θα έχει ήδη προκύψει από την κρίση λόγω κορωνοϊού στην Ελλάδα και την Κύπρο. Ο μόνος διαθέσιμος μη εισαγόμενος ενεργειακός πλούτος στις χώρες μας παραμένουν τα αναμενόμενα πιθανά σημαντικά υποθαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων και σε πολύ μικρότερο βαθμό η ηλιακή και η αιολική Ενέργεια και αυτό μόλις η οικονομία μας καταφέρει τελικά να ανακάμψει.

Να προσθέσουμε ότι η αναγκαία ελάχιστη τιμή πετρελαίου για την επιβίωση της παραγωγής του σχιστολιθικού αερίου στις Η.Π.Α. σήμερα είναι της τάξης των $45/βαρέλι. Άρα με τιμές πετρελαίου $20 έως $35/βαρέλι η παραγωγή υδρογονανθράκων στις Η.Π.Α κινδυνεύει με κατάρρευσ,η σε αντίθεση με τη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία όπου το κόστος παραγωγής υδρογονανθράκων είναι πολύ χαμηλότερο.

Ως εκ τούτου θα πρέπει βραχυπρόθεσμα να περιμένουμε οι Η.Π.Α. να πιέσουν δραστικά τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία να τα βρουν μεταξύ τους ώστε να μειώσουν αποτελεσματικά την παραγωγή τους και το παγκόσμιο σύστημα παραγωγής να μπορέσει επιβιώσει ιδιαίτερα σε περιοχές με σχετικά υψηλό κόστος εξόρυξης υδρογοναθράκων όπως π.χ. η Ελλάδα και Κύπρος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Καταλήγοντας να προσθέσουμε ότι στην μετα-κορωνοϊόν οικονομική κρίση η Ελλάδα και η Κύπρος διαθέτουν μία μοναδική ευκαιρία εξόδου από την κρίση την οποία με κανένα τρόπο δεν θα πρέπει να τη χάσουν. Η ευκαιρία αυτή είναι η ανάδειξη το ταχύτερον δυνατόν του ορυκτού πλούτου κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της Ελληνοκυπριακής θαλάσσιας επικράτειας.