Η οδοντιατρική πρόληψη στον αθλητισμό

Είναι συνηθισμένο να βλέπουμε σε διάφορα σπορ τους αθλητές να φορούν μέσα προστασίας για τις περιοχές του σώματος που κινδυνεύουν με τραυματισμό. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε σπορ όπου το σώμα ενός αθλητή μπορεί να έρθει σε επαφή με το σώμα του αντιπάλου, να πέσει με δύναμη σε μία σκληρή επιφάνεια, ή να δεχτεί ένα ισχυρό χτύπημα από ένα αντικείμενο που χρησιμοποιείται για την διεξαγωγή του αθλήματος. Πόσο έτοιμοι είναι οι αθλητές και πολύ περισσότερο οι ομάδες, να αποφύγουν τέτοιους τραυματισμούς; Ο Χειρούργος Οδοντίατρος – Προσθετολόγος, κ. Ευάγγελος Λοΐζος αναλύει.

Πόσο σημαντική είναι η οδοντιατρική πρόληψη στον αθλητισμό;

Είναι πάρα πολύ σημαντική, πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε. Εκείνο που δεν είναι τόσο γνωστό είναι ότι και το στόμα είναι μια ευαίσθητη περιοχή που χρειάζεται να προστατευθεί σε πολλές περιπτώσεις. Για την ακρίβεια το στόμα είναι η περιοχή που τραυματίζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη στα σπορ όπου υπάρχει σωματική επαφή. Γι’ αυτό το λόγο πολλές αθλητικές ομοσπονδίες έχουν καταστήσει υποχρεωτική τη χρησιμοποίηση ειδικών προστατευτικών ναρθήκων για την περιοχή του στόματος.

Μπορεί ένα τραύμα στο στόμα ή το δόντι να επηρεάσει τους αθλητές;

Αυτό είναι σίγουρο. Θυμάμαι στους Ολυμπιακούς αγώνες του Λονδίνου η βελτίωση της υγείας του στόματος είχε αποτέλεσμα στις επιδόσεις τους και με δεδομένο ότι στους αθλητές αυτού του επίπεδου η διαφορά μεταξύ χρυσού μεταλλίου και καθόλου μεταλλίου είναι μικρή, είναι παράγοντας που μπορεί να κάνει την διαφορά. Επιπλέον, υπάρχουν παραδείγματα αρκετών αθλητών όπως ο Μοχάμεντ Μο Φάρα (Βρετανός δρομέας μεγάλων αποστάσεων) ο οποίος σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο που ήταν φαβορί για χρυσό μετάλλιο, δεν κατέβηκε να αγωνιστεί γιατί είχε πρόβλημα με τα δόντια του. Άλλο σημαντικό είναι πως οι elite αθλητές έχουν επίπεδο στοματικής υγείας πολύ χειρότερο από τον μέσο πληθυσμό, αντίστοιχο με ευπαθείς ομάδες που οφείλεται εν μέρει στην αλλαγή της σύστασης του σάλιου λόγω της άσκησης αλλά και στα ενεργειακά ποτά.

Τι κάνουμε σε περίπτωση τραυματισμού σε ώρα αθλητικής δραστηριότητας.

Είναι ένα σημαντικό κομμάτι που δεν γνωρίζουν ούτε οι περισσότεροι γιατροί των ομάδων και έχει υποβαθμιστεί η σημασία του. Είναι η αντιμετώπιση των οδοντικών τραυματισμών κατά την διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων. Καθοριστικός παράγοντας είναι ο χρόνος, όσο πιο γρήγορα ζητήσουμε βοήθεια από Οδοντίατρο τόσο καλύτερη η τελική πρόγνωση του τραυματισμού. Επίσης είναι σημαντικό σε περίπτωση που έχουμε πλήρη απώλεια του δοντιού, το σημαντικό είναι να μην πιάσουμε το δόντι από την ρίζα και να το φυλάξουμε ιδανικά σε γάλα ή σάλιο μέχρι να βρούμε οδοντίατρο.

Τι κάνουμε για να αποφύγουμε τυχόν τραυματισμούς;

Για μην τα έχουμε όλα αυτά πρέπει σε αθλήματα που προβλέπεται να έχουμε αθλητικό προστατευτικό νάρθηκα. Αυτό περιλαμβάνει αθλήματα που έχουν επαφή όπως το μπάσκετ ή ακόμα και το ποδόσφαιρο θεωρητικά. Προφανές αθλήματα με έντονη επαφή όπως πυγμαχία και Κικ μπόξινγκ χρειαζόμαστε αθλητικούς εξατομικευμένους νάρθηκες για κάθε ασθενή που κατασκευάζουμε μετά από αποτύπωμα στον Οδοντίατρο και εφαρμόζουν στο στόμα του. Σε σχέση με τους νάρθηκες που είναι του εμπορίου, οι εξατομικευμένοι παρέχουν μεγαλύτερη προστασία και παράλληλα δεν εμποδίζουν την ομιλία την αναπνοή και την άνεση του αθλητή.

Είναι οι ομάδες έτοιμες να αντιμετωπίσουν προβλήματα που σχετίζονται με Οδοντίατρο;

Αυτό είναι ένα μεγάλο –πονεμένο- θέμα. Οι ομάδες όχι μόνο δεν έχουν την απαραίτητη οδοντιατρική φροντίδα, αλλά συχνά έχουν και προβλήματα για την γενική τους ιατρική φροντίδα. Ειδικότερα για τον Οδοντίατρο, ο στοματικός νάρθηκας φοριέται με σκοπό να απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος της δύναμης που έχει ένα κτύπημα στην περιοχή του στόματος και να μειώσει έτσι τις πιθανότητες τραυματισμού. Στην Ελλάδα, λίγες είναι οι ομάδες που έχουν στο ιατρικό τους τιμ κάποιον οδοντίατρο, παρότι ένα χτύπημα στο στόμα ή ένα πρόβλημα στη στοματική κοιλότητα μπορεί αν επηρεάσει κατά πολύ την υγεία του αθλητή. Δυστυχώς δεν είμαστε έτοιμοι στην Ελλάδα να αντιμετωπίσουμε τέτοια προβλήματα. Π.χ. Στη Premier League είναι απαραίτητη η παρουσία οδοντιάτρου στο ιατρικό τιμ της κάθε ομάδας.

Τι επίλογο θα βάζατε στην συζήτησή μας;

Οι στατιστικές για τις Η.Π.Α. αναφέρουν ότι κάθε χρόνο συμβαίνουν πάνω από 200.000 τραυματισμοί στην περιοχή του στόματος οι οποίοι χρειάζονται ιατρική περίθαλψη. Αν θεωρήσουμε ότι τέτοιοι τραυματισμοί γίνονται και στην Ελλάδα με την ίδια συχνότητα, τότε θα πρέπει ο αριθμός τους στη χώρα μας να κυμαίνεται γύρω στους 8.000 ετησίως. Οι νάρθηκες δεν κοστίζουν ακριβά, συνηθίζονται εύκολα και προστατεύουν από τραυματισμούς οι οποίοι είναι επώδυνοι και η θεραπεία που χρειάζονται είναι αρκετά δαπανηρή. Οφείλουμε να έχουμε κατάλληλη οδοντιατρική πρόληψη και πρέπει τόσο οι ομάδες, αλλά και οι γονείς των μικρών σε ηλικία αθλητών να γνωρίζουν την σημασία ενός Οδοντίατρου στον αθλητισμό.

* Ο κ. Ευάγγελος Λοΐζος γεννήθηκε στην Αθήνα και εισήχθη στην Οδοντιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών μετά από Πανελλήνιες Εξετάσεις. Αποφοίτησε το 2005, εργάστηκε ως συνεργάτης στο Πανεπιστήμιο έως το 2006 και συνέχισε με την τριετή εξειδίκευση στο τμήμα Προσθετικής (2009). Στη συνέχεια εργάστηκε ως επιστημονικός συνεργάτης του τομέα Προσθετολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής. Το 2016 ολοκλήρωσε το πρόγραμμα Diploma in Sports Dentistry στο Eastman UCL κι έγινε δεκτός ως υποψήφιος Διδάκτορας της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνεργάζεται με την ΑΕ Ελευθερούπολης και την Εθνική Άρσης Βαρών, ενώ στο παρελθόν έχει συνεργαστεί με την πυγμαχία του Παναθηναϊκού και την ΠΑΕ Απόλλων Σμύρνης.

Απόδοση: Μαρία – Φωτεινή Τασσιοπούλου