ΔΗ.ΣΥ: Το Νέο Πλαίσιο για τον Ελληνικό Τουρισμό

ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗΣ  ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

Ο Τουρισμός αποτελεί ίσως το σημαντικότερο τομέα της ελληνικής οικονομίας. Ειδικά, κατά τη διάρκεια  της μεγάλης  κρίσης, που διέρχεται η χώρα μας, αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς τόσο για τις επιμέρους περιοχές που έχουν ως κύρια δραστηριότητα τον τουρισμό, όσο και για τη χώρας μας συνολικά  καθώς η συνεισφορά στο ΑΕΠ ξεπερνά το 17% (13 δις έσοδα χωρίς να περιλαμβάνονται τα έσοδα από τη κρουαζιέρα), απασχολώντας περίπου 700 χιλιάδες εργαζόμενους (17,3% της συνολικής απασχόλησης).  Η σοβαρότατη  όμως δομική κρίση της Ελληνικής οικονομίας έχει ως συνέπεια την καθίζηση της ποιότητας  του Τουριστικού μας προϊόντος. Το ζήτημα δεν είναι τα μεγέθη των αφίξεων αλλά  η τελική απόδοση του Τουρισμού  σε μεγέθη, που σημαίνουν κάτι περισσότερο, όπως οι διανυκτερεύσεις και οι πληρότητες των καταλυμάτων, η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη και οι συνολικές τουριστικές εισπράξεις. Η αναντιστοιχία, μεταξύ της αύξησης των εισπράξεων και αυτής των αφίξεων και των άλλων τουριστικών μεγεθών, θα πρέπει να μας προβληματίσει ιδιαίτερα.

Τα θετικά μεγέθη του 2015 που προβλήθηκαν  δεν επαρκούν για να σηματοδοτήσουν την ανάκαμψη, κυρίως διότι αυτά επιτεύχθηκαν όχι εξαιτίας συγκροτημένης τουριστικής πολιτικής , αλλά εξαιτίας των διεθνών συγκυριών.

Πολύ δε περισσότερο αφού η μείωση εσόδων από τον τουρισμό είναι 6,8%  σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2016 και σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας 7,8%  μείωση εσόδων του πρώτου τριμήνου 2017.

Ο Ελληνικός Τουρισμός πλήττεται  από τα δικά του εγγενή και διαρκή προβλήματα, όπως πχ  τα προβλήματα περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής στις τουριστικές περιοχές, η έντονη συγκέντρωση τουριστικής δραστηριότητας στο χώρο, η εποχικότητα, που, αντί να αμβλύνεται, οξύνεται δραματικά,  η κατά καιρούς ασυνέπεια και ο ερασιτεχνισμός, στην προώθηση της Χώρας στο Εξωτερικό, η μη ικανοποιητική αξιοποίηση των πολιτιστικών πόρων κλπ.

Πλήττεται ακόμη από την εικόνα της Χώρας προς το εξωτερικό, που δεν είναι πλέον καθόλου ελκυστική λόγω προβλημάτων όπως η πολιτική και οικονομική αστάθεια και η έλλειψη κυβερνητικής πολιτικής για την αντιμετώπιση του προσφυγικού προβλήματος.

Η εικόνα του ελληνικού τουρισμού συνοψίζεται στα εξής:

  • Έμφαση στο παρωχημένο τουριστικό μοντέλο «ήλιος, θάλασσα, άμμος»
  • Αποσπασματικές ρυθμίσεις για εναλλακτικές και ειδικές μορφές τουρισμού.
  • Έντονη εποχικότητα
  • Άναρχη δόμηση σε κορεσμένες παραθαλάσσιες και νησιωτικές περιοχές της χώρας
  • Ελλιπείς υποδομές (αεροδρόμια, οδικές αρτηρίες κ.α) σε περιοχές της χώρας που στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά στον τουρισμό
  • Δυσαναλογία κόστους/ποιότητας υπηρεσιών.
  • Ελλειμματική τουριστική εκπαίδευση.
  • Η τουριστική προβολή της Χώρας πάσχει από εμπειρισμό, στόχευση και μικροπολιτική.
  • Έλλειψη συνεργειών (clusters).
  • Η μη αξιοποίηση των πολιτιστικών πόρων στο πλαίσιο του Ελληνικού Τουρισμού.
  • Έλλειψη της ακτοπλοϊκής σύνδεσης των νησιών.
  • Αποσπασματικές ρυθμίσεις για εναλλακτικές και ειδικές μορφές τουρισμού.
  • Η αύξηση του κόστους ζωής ΕΝΦΙΑ-ΦΠΑ – ΥΠΕΡΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ που έχει σαν συνέπεια την αύξηση των τιμών των τουριστικών μας προϊόντων και καθιστά το Ελληνικό τουριστικό προϊόν μη ανταγωνιστικό.
  • Καθίζηση του εσωτερικού τουρισμού.
  • Παραοικονομία και έλλειψη μηχανισμών ελέγχου.

Θα πρέπει, παράλληλα να αναγνωρίσουμε ότι ο τομέας του τουρισμού καλείται συνεχώς να προσαρμοστεί σε νέες προκλήσεις που προκύπτουν είτε από εσωτερικούς παράγοντες (όπως αναφέρονται παραπάνω)  είτε από εξωτερικούς (κοινωνικοπολιτικές αναταραχές σε γειτονικές ανταγωνίστριες χώρες, αναταραχές, ηφαίστειο Ισλανδίας, μειωμένο εισόδημα). Είναι σαφές επίσης, ότι η παγκόσμια τουριστική γεωγραφία δε σταματάει να  εξελίσσεται, νέοι προορισμοί ή νέα είδη τουρισμού κάνουν   συνεχώς την εμφάνιση τους, καινοτόμες –τουριστικές- υπηρεσίες (ιατρικές, αθλητικές κα)  αναπτύσσονται,  καθιστώντας έτσι ακόμη πιο πιεστική την ανάγκη για ένα εθνικό πλαίσιο πολιτικών που θα ανταποκρίνεται στα νέα διεθνή δεδομένα, θα λαμβάνει υπόψη τις εγχώριες δυνατότητες και αδυναμίες και θα δημιουργεί ένα ασφαλές πλέγμα ανάπτυξης του Ελληνικού Τουρισμού, προς όφελος αφενός των τοπικών κοινωνιών αλλά και της χωράς συνολικά.

Είναι επίσης σαφές, ότι το νέο μοντέλο ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής και να προκύπτει μετά από ανοικτό διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες και τους φορείς που θα κληθούν σε πρώτη φάση  να διαμορφώσουν και σε δεύτερη φάση να υλοποιήσουν τις παραγόμενες πολιτικές. Για ένα προοδευτικό πολιτικό σχηματισμό,  κυρίαρχο στοιχείο στη παραγωγή πολιτικών θέσεων και στρατηγικών επιλογών θα πρέπει να είναι η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη συν-διαμόρφωση των πολιτικών που τους αφορούν και όχι η εκ των άνωθεν επιβολή τους.   Οφείλουμε να ανατρέψουμε το τι γινόταν μέχρι σήμερα καθώς πλέον η αναπτυξιακή μας λογική δε θα πρέπει να βασίζεται στις εκ των άνωθεν επιβολές αναπτυξιακών πλάνων αλλά στην όσον τον δυνατόν ευρύτερη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στην επιλογή και υλοποίηση των αναπτυξιακών πλάνων, συμπεριλαμβανομένου και του Τουρισμού.

Δεδομένης της διάδρασης που έχει ο τουρισμός με όλους σχεδόν τους τομείς πολιτικής (αγροτική ανάπτυξη, παιδεία, πολιτισμός, υποδομές κτλ), αλλά και της αλληλεξάρτησης τους, είναι δεδομένο ότι το νέο στρατηγικό πλαίσιο θέτει ως βασική προϋπόθεση την συνέργεια μεταξύ των τομέων και την από κοινού διαμόρφωση, στήριξη και υλοποίηση  επιμέρους πολιτικών.  Ειδικότερα όμως είναι δεδομένη  η ανάγκη της σύνδεσης της Τουριστικής Ανάπτυξης με την Εκπαίδευση και  γενικότερα με την Παιδεία στη χώρα. Είναι σαφές, ότι αν θέλουμε να  ισχυροποιήσουμε τον τουρισμό μας και να θέσουμε τις βάσεις για ένα βιώσιμο τουριστικό μοντέλο ανάπτυξης, θα πρέπει πρωτίστως να οργανώσουμε το περιβάλλον της τουριστικής εκπαίδευσης, να ισχυροποιήσουμε τις ήδη υπάρχουσες δομές και να αναλάβουμε πρωτοβουλίες για την ίδρυση σχολών ή προγραμμάτων σπουδών που θα αναβαθμίσουν τις τουριστικές σπουδές στη χώρα μας, θα ενδυναμώσουν το ανθρώπινο δυναμικό και ταυτόχρονα θα αποτελέσουν πόλο έλξης για φοιτητές και επαγγελματίες από άλλες χώρες του κόσμου.

Επιπρόσθετα, όσον αφορά στις εργασιακές συνθήκες στον τουρισμό, επειδή για εμάς τουριστική ανάπτυξη χωρίς ισχυρό, ανταγωνιστικό  και ικανοποιημένο ανθρώπινο δυναμικό δεν μπορεί να υφίσταται ,  οφείλουμε να σταθούμε αποφασιστικά απέναντι σε φαινόμενα τριτοκοσμικών συνθηκών εργασίας, να προασπίσουμε  εμπράκτως τον υγιή ανταγωνισμό και να εμπνεύσουμε τις νέες γενιές θα αντιμετωπίσουν τον τουρισμό, όχι ως λύση ανάγκης αλλά ως επιλογή προσωπικής ανάπτυξης και καριέρας.

Στα πλαίσια, λοιπόν, των όσων αναφέρουμε παραπάνω, παραθέτουμε  τους βασικούς άξονες του Νέου Πλαισίου για την Τουριστική Ανάπτυξη:

1. Στρατηγική Ανταγωνιστικής Ταυτότητας: Τo βασικό εθνικό τουριστικό προϊόν, εντάσσεται στην ενότητα Ήλιος και Θάλασσα. Η πλειονότητα των περιφερειακών εγκαταστάσεων αναψυχής, διάσπαρτη σε όλη την Επικράτεια είναι προσανατολισμένη και εξαρτάται άμεσα από τον θερινό παραθερισμό και επί σειρά δεκαετιών εξυπηρετεί κάτω από αυτή τη λογική την διεθνή πελατεία της. Ομοίως και οι εμβληματικοί τουριστικοί προορισμοί, δηλαδή το νησιωτικό μέρος της Χώρας,  έχουν καταξιωθεί διεθνώς ως θερινοί προορισμοί, απαράμιλλου φυσικού κάλλους και ιδιαίτερα αυθεντικού ύφους. Ο στόχος λοιπόν, μίας σοφής τουριστικής πολιτικής, οφείλει και πρέπει να επικεντρώνει στην αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών θερινού παραθερισμού, στον εμπλουτισμό τους με στοιχεία χαρακτηριστικά του εθνικού πλούτου και της παράδοσης, του πολιτισμού και του ιδιαίτερου τρόπου ζωής που ο λαός μας στις περιοχές αυτές έχει επιλέξει να ζει. Στόχος μας θα πρέπει να είναι η  Ελλάδα θα αναδειχθεί ως ο καλύτερος τουριστικός προορισμός για θερινές διακοπές, τόσο στην νησιωτική, όσο και στην ηπειρωτική Ελλάδα.  Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με το συντονισμό δράσεων και πολιτικών, σε περιφερειακό επίπεδο αφενός  και αφετέρου σε κεντρικό επίπεδο, όσον αφορά συνολικά το brand name «ΕΛΛΑΔΑ». 

Η  Τουριστική προβολή θα πρέπει  να απευθύνεται σε  «στοχευμένες» αγορές, σύμφωνα με επικαιροποιημένο, και συμφωνημένο σε περιφερειακό επίπεδο σχεδιασμό,  και να χαράσσεται σταθερή πολιτική προώθησης του τουριστικού προϊόντος αξιοποιώντας όλα τα πρόσφορα μέτρα, με ταυτόχρονη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της. Η, αυστηρή προσαρμογή της διαφημιστικής παρουσίας της Χώρας στο εξωτερικό στα πορίσματα ερευνών αγοράς και  σχεδίων μάρκετινγκ και η τήρηση των ίδιων διακριτικών στοιχείων της εθνικής καμπάνιας για πέντε ή περισσότερα έτη, όπως κάνουν με επιτυχία και οι ανταγωνιστές μας, είναι στοιχεία που θα βοηθήσουν την δημιουργία ενός ακόμη ισχυρότερου τουριστικού “brand name” . Η διείσδυση σε νέες αγορές (Κίνα, Ινδία, Νότιος Αμερική κλπ), που παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες δεν έχει επιτευχθεί, θα πρέπει να πραγματοποιείται σχεδιασμένα, με αξιοποίηση σχετικών εξειδικευμένων ερευνών αγοράς και εκπόνηση σχεδίων προώθησης της Χώρας μας. Τέλος και σύμφωνα με όσα αναπτύσσονται παραπάνω, γίνεται σαφές ότι πρέπει να εγκαταλειφθούν πρακτικές μικροπολιτικής στο  τουριστικό μάρκετινγκ, που παρά τα ποσά που δαπανούνται, λειτουργούν αποσπασματικά και εν τέλει πλήρως αναποτελεσματικά.

2. Αποκεντρωμένος τουριστικός σχεδιασμός- Αλλαγή της Τουριστικής Διακυβέρνησης: Ο μόνος τρόπος για την θεραπεία κάθε είδους υστέρησης της Ελλάδας από το να καταλάβει την θέση που δικαιωματικά της ανήκει στην διεθνή κατάταξη των αυθεντικών τουριστικών προορισμών συνίσταται σε ένα κεντρικό κανονιστικό σχέδιο τουριστικής ανάπτυξης. Κάθε Περιφέρεια θα υποβάλει προτάσεις και ιδέες επεξεργασμένες τόσο από το επιτελείο της Υπηρεσίας αλλά και σε απόλυτο διάλογο με τους επιχειρηματίες, τουριστικούς φορείς και τις τοπικές κοινωνίες. Οι προτάσεις αυτές θα ενσωματωθούν σε ένα κεντρικό σχέδιο το οποίο στην συνέχεια θα αποδοθεί σε όλους τους εθνικούς εταίρους προς υλοποίηση με τα κονδύλια τα οποία διατίθενται  για τον τουρισμό αλλά και με στοχευμένη χρήση των συγχρηματοδοτούμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Είναι ταυτόχρονα απαραίτητη η  αλλαγή στην τουριστική διακυβέρνηση της Χώρας με απλοποίηση της Τουριστικής Νομοθεσίας, με ξεκαθάρισμα των ρόλων του Υπουργείου Τουρισμού και του ΕΟΤ ,από τη μια πλευρά, και στο ρόλο των Περιφερειακών και Τοπικών φορέων από την άλλη,  σε ό,τι αφορά στις αδειοδοτήσεις, στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τον έλεγχο της τουριστικής πολιτικής,  ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα τους. Μέσα στα πλαίσια της  Διοικητικής Τουριστικής Πολιτικής εντάσσεται και η διευκόλυνση της διαδικασίας ασφαλούς χορήγησης θεωρήσεων (visa) σε υπηκόους τρίτων χωρών.

3. Διαχείριση κρίσεων: Στα πλαίσια του κεντρικού σχεδίου για τον Τουρισμό είναι απαραίτητο να εκπονηθεί ένα  κεντρικό σχέδιο διαχείρισης κρίσης με όλα τα πιθανά σενάρια τα οποία δύναται να απαντηθούν και να επηρεάσουν τον τουρισμό και την εν γένει εικόνα της Χώρας.  Σε τακτά χρονικά διαστήματα οι Περιφέρειες, υπό τον ΕΟΤ, και τις λοιπές γενικές γραμματείες θα πραγματοποιούν ασκήσεις επί των δεδομένων σεναρίων και θα συζητούν κάθε πιθανότητα που μπορεί να προκαλέσει ζημιά στην τουριστική ανάπτυξη, εκπονώντας σχέδια διαχείρισης κρίσεων. Με αυτό τον τρόπο, είναι δυνατόν να επιτευχθεί μια ενιαία στρατηγική στο πώς, σε περιόδους κρίσης, θα έχουμε όσον το δυνατόν λιγότερες απώλειες σε επίπεδο τόσο επικοινωνιακό όσο και οικονομικό. 

4. 12 μήνες τουρισμός-εκπόνηση κανονιστικού πλαισίου για την ανάπτυξη και προώθηση νέων μορφών τουρισμού : η εποχικότητα του τουρισμού στην ελληνική επικράτεια εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο ανά τουριστικό προορισμό, γεγονός που καθιστά αναγκαίο τον περιφερειακό σχεδιασμό. Ο Στόχος του 12μηνου τουρισμού μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων (οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, ΕΟΤ, ΣΕΤΕ) και την επιμέρους, σε πρώτη φάση καταγραφή και προβολή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της κάθε τουριστικής περιοχής. Ταυτόχρονα, για να επιτευχθεί ο στόχος του 12μηνου τουρισμού, είναι απαραίτητο να στηρίξουμε και να προωθήσουμε τα Νέα Είδη τουρισμού (αλιευτικός, φυσιολατρικός, ιατρικός/ιαματικός , πολιτιστικός, θρησκευτικός, καταδυτικός, συνεδριακός, αγροτουρισμός, τρίτης ηλικίας, ΑμΕΑ), και κυρίως να σχεδιάσουμε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο (Κανονιστικό Πλαίσιο)  που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες και θα διευκολύνει την ανάπτυξη των νέων αυτών  μορφών τουριστικής ανάπτυξης. Κάθε προσπάθεια   δημιουργίας νέων μορφών  τουρισμού σημαίνει  ποιοτική αναβάθμιση του τουρισμού, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, άμβλυνση της εποχικότητας συνεπώς επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου πέρα από την περίοδο αιχμής της ζήτησης. Η προσπάθεια αυτή θα πρέπει να αναληφθεί από κοινού από την Πολιτεία, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τους φορείς των τοπικών επιχειρηματιών και των εργαζομένων στον Τουριστικό Τομέα. Από τη μεριά της πολιτείας θα πρέπει να δοθούν κίνητρα σε ιδιώτες για τις  νέες μορφές τουρισμού/νέες υπηρεσίες αλλά και να επενδυθούν χρήματα του δημοσίου για την δημιουργία των απαραίτητων κρατικών υποδομών.

Ένας ακόμη τρόπος να στηρίξουμε την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου είναι να επιδοτήσουμε την εργασία, μέσω των προγραμμάτων ΕΣΠΑ,  πετυχαίνοντας έτσι εκτός από την αύξηση εσόδων,  αύξηση της απασχόλησης. Παράλληλα μέσα από  τη στοχευμένη χρήση ευρωπαϊκών προγραμμάτων και πάντα μέσω των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, μπορούμε να επιδοτούμε tour operators/αεροδρόμια/αεροπορικές εταιρείες  προκειμένου να τονώσουμε την αύξηση της κίνησης εισερχόμενου τουρισμού τους μήνες που θεωρούνται αδύναμοι για τον τουρισμό( Νοέμβρη έως Μάρτη).

5. All inclusive, Πρωτογενής Τομέας και τοπικές οικονομίες:  Το ζήτημα των All inclusive ξενοδοχείων έχει απασχολήσει κατά καιρούς και έχει διχάσει την κοινή γνώμη. Επίσης, στα πλαίσια του πολιτικού λαϊκισμού, το All inclusive μοντέλο έχει στοχοποιηθεί ως ένα επιχειρηματικό μοντέλο που βλάπτει τις τοπικές οικονομίες και που διαλύει οτιδήποτε  βρίσκεται γύρω από ένα all inclusive ξενοδοχείο. Είναι όμως, τουλάχιστον παράλογο, αντιπαραγωγικό και καταστροφικό να μιλάμε για κατάργηση του (Αλέξης Τσίπρας, Γενάρης 2015). Η αγορά του All inclusive μοντέλου, παγκοσμίως είναι τεράστια και είναι σαφές ότι η Ελλάδα αυτοκτονεί τουριστικά με το να απέχει από αυτή. Εμείς, προτείνουμε τη σύνδεση του Ξενοδοχείου All inclusive με τον τοπικούς παραγωγούς (Πρωτογενή τομέα) και  την τοπική οικονομία. Προτείνουμε να σχεδιαστούν ειδικά προγράμματα επιδότησης (ΕΣΠΑ) που θα στοχεύουν αφενός στη σύνδεση του πρωτογενή τομέα  με τον τουριστικό προϊόν αλλά και θα δημιουργούν ένα πλέγμα προστασίας της τοπικής περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.  Τα οφέλη αυτών των προγραμμάτων θα είναι πολλαπλά καθώς με αυτό τον τρόπο  μια επιχείρηση all inclusive στηρίζει τους τοπικούς παραγωγούς, προστατεύει το περιβάλλον (βελτιώνοντας της υπάρχουσες υποδομές και εφαρμόζοντας σύγχρονα πρότυπα περιβαλλοντικής διαχείρισης), προβάλει και στηρίζει την πολιτιστική κληρονομιά και βεβαίως εντάσσει  στο ανθρώπινο δυναμικό του, ανθρώπους από τις τοπικές κοινωνίες. Η όλη διαδικασία θα εντάσσεται στα πλαίσια των «τοπικών συμφώνων ποιότητας» και θα ελέγχεται από φορείς που θα εγκρίνουν οι φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης. Προτείνουμε επίσης, για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που εντάσσονται στα προαναφερθέντα προγράμματα να υπάρχει πριμοδότηση μορίων για την ένταξη τους στους Αναπτυξιακούς Νόμους.  

6. Προσέλκυση επενδύσεων- Κατοικίες Συνταξιούχων –    Τουριστικές επαύλεις- Τουριστικές κατοικίες

Πρόκειται για μια αγορά που συνεχώς αυξάνεται , καθώς αρκετοί συνταξιούχοι από    χώρες κυρίως της Ευρώπης, επιλέγουν να αγοράσουν ή και να νοικιάσουν κατοικίες σε χώρες της Μεσογείου.  Είναι δεδομένο όμως ότι για να μπορέσουμε να ανταγωνιστούμε άλλες χώρες θα πρέπει να μειώσουμε τη γραφειοκρατία, να διευκολύνουμε την έκδοση άδειας παραμονής(άμεση έκδοση) και να ελαφρύνουμε φορολογικά την αγορά ακινήτων.  Τα οφέλη είναι ξεκάθαρα, πολλαπλά και πρόκειται ειδικά να τονώσουν ταυτόχρονα πολλούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Η Ελλάδα έχει όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά για να κερδίσει μεγάλος μέρος όλων αυτών που επιθυμούν να επενδύσουν μέρος από τις οικονομίες μιας ζωής, σε ακίνητα που βρίσκονται σε άλλες χώρες και δη σε χώρες της μεσογείου.

Όμως η  μορφή τουριστικού καταλύματος, που ήδη ισχύει και εφαρμόζεται σύμφωνα με τον Ν .2160/93 άρθρ.2 Β  και τις Τεχνικές Προδιαγραφές ΕΟΤ  δηλ. η λειτουργική μορφή των «τουριστικών επιπλωμένων επαύλεων» προϋποθέτει προληπτικό έλεγχο -καταλληλότητα οικοπέδου-γηπέδου και έγκριση αρχιτεκτονικών σχεδίων βάσει συγκεκριμένων προδιαγραφών- και Ειδικό Σήμα Λειτουργίας , αφού προηγηθεί έναρξη επιτηδεύματος. Αντίθετα, η  ισχύουσα μορφή είναι απόλυτα ελεύθερη, χωρίς υποχρεώσεις, πλην της στοιχειώδους κατάθεσης του συμβολαίου στην Εφορία και στην οικεία ΠΥΤ  και χωρίς καν την καταβολή των  αντίστοιχων τελών στους οικείους Δήμους.

Το ίδιο ισχύει και για τις  ανά την Ελλάδα ενοικιαζόμενες τουριστικές κατοικίες όπου το νομοθετικό πλαίσιο  στοχεύει μόνον στην είσπραξη φόρων και όχι στον έλεγχο και την πιστοποίηση των παρεχόμενου τουριστικού προϊόντος με αποτέλεσμα να έχει καταστεί ανεξέλεγκτο! 

7. Υποδομές-Περιβάλλον-Αειφορία:  Είναι απαραίτητη η απαγόρευση της τουριστικής δόμησης σε «κορεσμένες» τουριστικές περιοχές αλλά και η αυστηροποίηση των όρων δόμησης τουριστικών εγκαταστάσεων.  Είναι, επίσης σαφές ότι χωρίς τις κατάλληλες υποδομές δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για ακόμη περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη. Είναι απαραίτητο, εντός των πλαισίων χρηματοδοτικής ικανότητας της χώρας, να βελτιωθούν υποδομές (πχ, Μαρίνες, Αεροδρόμια, Οδικές αρτηρίες) που θα στηρίξουν αφενός την υπάρχουσα τουριστική δραστηριότητα αλλά θα δώσουν και περεταίρω ώθηση για την επίτευξη των ποιοτικών και ποσοτικών στόχων του Ελληνικού Τουρισμού. Για να μπορέσουμε όμως να πετύχουμε τον παραπάνω στόχο θα πρέπει να αναβαθμίσουμε αλλά και να δημιουργήσουμε νέες μονάδες φιλοξενίας, δίνοντας κίνητρα, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και απλοποιώντας τις διαδικασίες για τις μεγάλες επενδύσεις. Οι μεγάλες επενδύσεις, που θα περιλαμβάνουν ξενοδοχειακές υποδομές αλλά και τουριστική κατοικία, πρέπει να ευνοηθούν – ενισχυθούν με ένα νέο και βελτιωμένο Ειδικό  Πλαίσιο  Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό, που θα συνδέει το νέο τουριστικό μοντέλο ανάπτυξης με τις ανάγκες προστασίας του περιβάλλοντος και  διατήρησης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Θεωρούμε, ότι ο Χωροταξικός Σχεδιασμός δεν αποτελεί έργο του κάθε υπουργείου, που τον πραγματοποιεί με απλή συνυπογραφή του αρμόδιου υπουργού ΠΕ.Κ.Α, αλλά κυρίως έργο των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης   και  κατά περίπτωση, των ρυθμιστικών σχεδίων και των λοιπών εργαλείων πολεοδομικού σχεδιασμού . Οι τομεακές κατευθύνσεις θα πρέπει προφανώς να δίνονται, είτε από το Ειδικό Πλαίσιο στην περίπτωση που εξετάζουμε από το Ειδικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, είτε από  αντίστοιχο τομεακό Παράρτημα του Γενικού Χωροταξικού Σχεδίου, εφόσον ήθελε προκριθεί η λύση αυτή.

Στα πλαίσια του Χωροταξικού Σχεδιασμού για τον Τουρισμό εντάσσεται και η Ισόρροπη ανάπτυξη κέντρου και περιφέρειας και ειδικότερα κέντρου και  Ελληνικών νησιών και παραμεθορίων περιοχών. Αντιμετώπιση με κρατική παρέμβαση σε κεντρικό και αποκεντρωμένο επίπεδο των ιδιαίτερων προβλημάτων των νησιών.

8. Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού: Πέρα από τις ομορφιές της χώρας μας και τη τεράστια πολιτιστική μας κληρονομιά, ένα από τα σημαντικότερα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα είναι οι άνθρωποι που απασχολούνται στον τουρισμό. Είναι απαραίτητο, όμως να ενισχύσουμε και να αναπτύξουμε ακόμη περισσότερο τις ικανότητες και τις δεξιότητες τους, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας, πάντα με το συντονισμό και την παρουσία των τουριστικών φορέων και της  τοπικής αυτοδιοίκησης, προγράμματα κατάρτισης και μετεκπαίδευσης  που θα αφορούν στις επιμέρους ανάγκες των τουριστικών προορισμών και θα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις που θέτει ο στρατηγικός σχεδιασμός της χώρας για τον τουριστική ανάπτυξη. Παράλληλα, σε συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού ως αρμόδιο σε θέματα τουριστικής εκπαίδευσης και το Υπουργείο Παιδείας και τα συναρμόδια Υπουργεία  να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε αγγλόφωνα προγράμματα σπουδών,  σε επίπεδο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ανταγωνιστικά των προγραμμάτων σπουδών που προσφέρονται σε Ελβετία, Αμερική και Γαλλία (glion, le roche, cornell, vatel etc.) Τα υψηλού επιπέδου πανεπιστημιακά μας ιδρύματα σε συνεργασία με φορείς του τουρισμού (ΕΟΤ, ΣΕΤΕ) αλλά και της τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν να αποτελέσουν τους συνδιαμορφωτές αυτής της πρωτοβουλίας. Συνεπώς προτείνουμε την εν γένει αναβάθμιση των Σχολών Τουριστικών επαγγελμάτων με συγκεκριμένο σχέδιο τουριστικής εκπαίδευσης  και ως προτεραιότητα να τεθούν ξανά σε λειτουργία οι σχολές ξεναγών, καθώς και να γίνει άμεση επανεξέταση των κριτηρίων παροχής της άδειας εργασίας τους, καθώς είναι ζωτικής σημασίας για τον ελληνικό τουρισμό η επαρκής κατάρτιση και εκπαίδευση τους, ειδικά σε σχέση με τον ελληνικό πολιτισμό και την ιστορία της χώρας μας.

9. Τουριστική προβολή σε «στοχευμένες» αγορές ,διείσδυση σε νέες δυναμικές αγορές. Τη χάραξη σταθερής πολιτικής προώθησης του τουριστικού προϊόντος αξιοποιώντας όλα τα πρόσφορα μέτρα με ταυτόχρονη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της. Η, αυστηρή προσαρμογή της διαφημιστικής παρουσίας της Χώρας στο εξωτερικό στα πορίσματα ερευνών αγοράς και  σχεδίων μάρκετινγκ και η τήρηση των ίδιων διακριτικών στοιχείων της εθνικής καμπάνιας για πέντε ή περισσότερα έτη, όπως κάνουν με επιτυχία και οι ανταγωνιστές μας. Η διείσδυση σε νέες αγορές (Κίνα, Ινδία, Νότιος Αμερική κλπ), που παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες δεν έχει επιτευχθεί επαρκώς και  θα πρέπει να πραγματοποιείται σχεδιασμένα, με αξιοποίηση σχετικών εξειδικευμένων ερευνών αγοράς και εκπόνηση σχεδίων προώθησης της Χώρας μας. Εγκατάλειψη της μικροπολιτικής στο μάρκετινγκ, που οδηγεί σε σπατάλη πολύτιμων πόρων.

10. Παρατηρητήριο Ελληνικής Τουριστικής Ανάπτυξης: Κατά τα πρότυπα του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UNWTO), είναι απαραίτητο να ιδρύσουμε  ένα «ελληνικό παρατηρήριο για τον τουρισμό»  όπου με τη συμβολή επιστημόνων θα μπορούμε να αναλύουμε με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα τα δεδομένα, τις τάσεις, τις πρακτικές, τα αποτελέσματα και τις στρατηγικές που θα πρέπει ως χώρα, βραχυπρόθεσμα αλλά κυρίως μακροπρόθεσμα, να σχεδιάζουμε και να υλοποιούμε. Είναι απαραίτητο η τουριστικής στρατηγική της χώρας να βασίζεται σε μελέτες, έρευνες και μεθοδολογία που θα επιτρέπει να δημιουργήσουμε ως χώρα μια ενιαία στρατηγική για τη τουριστική μας ανάπτυξη,  βεβαίως λαμβάνοντας υπόψη έκτακτες συνθήκες, αλλά που στη βασική στόχευση  δε θα διαφοροποιείται από υπουργό σε υπουργό και από κυβέρνηση σε κυβέρνηση.

Η ίδρυση του Παρατηρητηρίου είναι σκόπιμη, αλλά ως υπηρεσιακής μονάδας και μάλιστα ως μονάδας υποβοήθησης του μάρκετινγκ της Χώρας, γι’ αυτό πρέπει να εξεταστεί να ιδρυθεί στον ΕΟΤ. Παράλληλα πρέπει να επιταχυνθεί η δημιουργία Δορυφορικού Λογαριασμού Τουρισμού από την ΤτΕ και την ΕΛ-ΣΤΑΤ.

11. Εργασιακές Σχέσεις και Τουρισμός:  Δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζεται, σήμερα, ο εργαζόμενος στον τουρισμό, ως εργαζόμενος μιας βιομηχανίας που βρίσκεται σε κρίση, γιατί πολύ απλά, ο τουρισμός, παρά την «ατζαμοσύνη»  των Συριζανέλ,   δεν βρίσκεται σε κρίση. Εμείς ως ΔΗ.ΣΥ  έχουμε τη πολιτική βούληση να συνδράμουμε στο διάλογο με πρωτοβουλίες και προτάσεις που θα έχουν ως στόχο την σύναψη κλαδικών συμβάσεων, που θα προστατεύουν τους εργαζόμενους αλλά και θα δίνουν προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης και ενίσχυσης της τουριστικής/ξενοδοχειακής επιχείρησης και του τουριστικού προϊόντος, γενικότερα. Αυτό που επίσης θα πρέπει να γίνει είναι να λειτουργούσουν αποτελεσματικότερα οι εποπτικές αρχές (επιθεώρηση εργασίας, ικα) ούτως ώστε να καταπολεμηθούν φαινόμενα παράνομης-μαύρης εργασίας και γενικότερης καταστρατήγησης της εργατικής νομοθεσίας. Όσον αφορά στο θεσμό της μαθητείας, είναι απαραίτητη η δημιουργία ηλεκτρονικού αρχείου καταγραφής των μαθητών, ελληνικών και ξένων σχολών, και η εντατικοποίηση των ελέγχων σε σχέση αφενός με την νομιμότητα της πρακτικής άσκησης και αφετέρου σε σχέση με την τήρηση του ορίου του 17%.

12. Αποτελεσματικό διοικητικό σχήμα, που  να ευνοεί τον Τομέα και που να περιλαμβάνει και τον ΕΟΤ και της τεχνογνωσίας, που ο ίδιος διαθέτει,   με σαφή και διαρκή καθορισμό του ρόλου του καθενός. Η αλλαγή στην τουριστική διακυβέρνηση της Χώρας με απλοποίηση της Τουριστικής Νομοθεσίας, με ξεκαθάρισμα των ρόλων του Υπουργείου Τουρισμού και του ΕΟΤ από τη μια πλευρά και στο ρόλο των Περιφερειακών και Τοπικών φορέων από την άλλη σε ό,τι αφορά στις αδειοδοτήσεις, στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τον έλεγχο της τουριστικής πολιτικής,  ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα τους. Μέσα στα πλαίσια της  Διοικητικής Τουριστικής Πολιτικής εντάσσεται και η διευκόλυνση της διαδικασίας ασφαλούς χορήγησης θεωρήσεων (visa) σε υπηκόους τρίτων χωρών.

13. ΦΠΑ & αντισταθμιστικά μέτρα για τις περιοχές που δέχονται μεγάλες ροές προσφύγων και μεταναστών: Οφείλουμε να προσχωρήσουμε στην επανεξέταση και στον εξορθολογισμό του τρόπου υπολογισμού του ΦΠΑ στο τουριστικό πακέτο για όλη τη χώρα και ειδικότερα για τις περιοχές που πλήττονται από τις μεγάλες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές. Ήδη, σε νησιά όπως είναι η Κως, η Λέσβος και η Σάμος  παρατηρείται μεγάλη μείωση κρατήσεων με ότι αυτό συνεπάγεται για τις  τοπικές οικονομίες και την απασχόληση. Ειδικά για αυτές τις περιοχές είναι αναγκαία η εφαρμογή ενός ειδικού καθεστώτος φορολόγησης αλλά και μείωσης των εργοδοτικών εισφορών προκειμένου να στηριχθεί επι της ουσίας η επιχειρηματικότητα, τουλάχιστον για όσο χρονικό διάστημα , τα συγκεκριμένα νησιά γίνονται αποδέκτες των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών.

14. Μηχανισμοί Ελέγχου: Είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν μηχανισμοί και φορείς ελέγχου του τουριστικού μας προϊόντος όσον αφορά την ποιότητα του αλλά και την αξιοπιστία του.

Προτείνουμε την δημιουργία υπηρεσιών ελέγχου από τα συναρμόδια Υπουργεία ( Τουρισμού, Εργασίας, Οικονομικών, ΥΠΕΚΑ) ως επιτελικά όργανα του κράτους και φορείς ελέγχου( πχ εξορθολογισμένος και ισχυρός ΕΟΤ, υπηρεσίες ελέγχου Υπουργείου Οικονομίας) ως εκτελεστικός!

 

TOMEAΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ  ΔΗ.ΣΥ